افراط گرايی ِما

افراط گرايی ِما

 چندی ست گل پسری به نام فتح اله خان شما بخوانيد "اهورا خالق يزدی" ملقب به "هخا " از خاور دور، و همين چند روز پيش هم ، حاج حسين خان شريعت مداری سردبير روزنامه کيهان از باختر، شيوه های همگونی از يک " منش" را به نمايش گذاشتند که مصداق همين کلمه "افراط گرايی" ست . همواره در تاريخ مبارزاتی آن مرزو بوم ، از مشروطه تاکنون ، "دروغ" بر دهلش کوفته و" افترا" بر شيپورش دميده تا صدا به صدا نرسد، مجال آن نيست تا سيری در کتابچه قطور انگ و اتهامات افراطيونی کنم که با توسل به اين حربه، توانستند حتی مرگ نويسندگانی از جمله سعيدی سيرجانی را موجه جلوه دهند. حيرت نمی کنم که در اين طرف آب نيز افرادی با نقاب و در پشت القاب دروغ، يد طولايی در هم اندازی و پشت هم اندازی، داشته و دارند و با استفاده از وسايل ارتباط جمعی از جمله تلويزيون و اينترنت، به دروغ و افترا ميدان می دهند تا باز هم صدا به صدا نرسد، تا از اين امکانات وسيع اطلاع رسانی امروزی مثل ديگر جوامع عقب افتاده بی بهره بمانيم، به هر حال هميشه جرقه هايی که می توانسته منجر به روشنايی شود در ميان ما توسط اين افراطيون خواسته و نا خواسته خاموش گرديده است . حرکت فراگير اخير رسانه های اينترنتی نمونه ای از اين دست است که چگونه مخالفين آن، حرکت جمعی اخير وبلاگ نويسان را منتسب به فلان فرقه سياسی دانستند تا مبادا حرکت های جمعی اين چنين ، شاکله ی حرکت های فردی افراطيون ما را تغيير دهد و به اصطلاح "کنترل اطلاعات" را از دست شان خارج کند، در اين مجال قسمتی از مقاله ی « ليرد ويلکاکی» را تحت عنوان " افراط گرايی سياسی چيست ؟ " ترجمه « فيروزه مهاجر» را از جلد چهاردهم کتاب توسعه برگزيدم تا ماهيت روشنگری هايی از اين دست که از کيسه ی روشنفکری ايران با القابی از قبيل ِ "روشنفکر متعهد"، راستين و يا مبارز بخشوده می شود روشن گردد.
ليرد ويلکاکی می نويسد:“ راجر اسکروتن در « فرهنگ انديشه سياسی » افراط گرايی را چنين تعريف می کند: « اصطلاحی مبهم که می تواند حاوی اين معانی باشد 1- انديشه ای سياسی را به حد افراط کشاندن، بدون توجه به عواقب « ناگوار» جنبه های غير عملی بحث ها و احساسات مخالف که هدف از آنها نه تنها مقابله ، بل که در هم شکستن هر نوع مخالفت باشد.2 - عدم رواداری نسبت به همه ديدگاه ها غير از ديدگاه خود 3- توسل به وسايلی برای کسب اهداف سياسی که حاکی از بی حرمتی نسبت به زندگی، آزادی، و حقوق انسانی ديگران است.» ...
در واقع ، اصطلاحات "افراط گرا" و "افراط گرايی" اغلب بدون فکر به مثابه صفات و حرف های مغرضانه برای به لجن کشيدن و يا محکوم کردن مخالفان و منتقدان به کار می رود! اما اين طور که من می بينم سبک افراط گرا در انحصار هيچ يک از بخش های پيوستار سياسی نيست . ..
رابرت کندی فقيد در عدالت جويی می گويد: درمورد افراط گرايان مسئله قابل طرح و اعتراض ، خود افراط گرايی شان نيست، بل که اين مسئله است که قدرت تحمل ديگران را ندارند . اشکال اصلی در آن چيزهايی نيست که آن ها در باره ی خود می گويند، بل که در آن چيزهايی است که درباره ی مخالفان خود می گويند.

ترور شخصيت
افراط گرايان به جای اين که واقعيت ها و مسايلی که يک مخالف و منتقد مطرح می کند يا مطالبی که عنوان می کند توجه نشان دهند، به شخصيت او حمله می کنند. آن ها انگيزه ها، صلاحيت ، وابستگی های قبلی و فعلی، ارزش ها، موجوديت، سلامت روانی ... او را برای منحرف کردن اذهان عمومی از مسايل مورد بحث، زير سئوال می برند.

بد و بيراه گفتن و بر چسپ زدن
افراط گرایان خيلی سريع به عناوين ( نژاد پرست، مزدور بيگانه، برانداز، منحرف، مشوش کننده ی اذهان عمومی، ديوانه، نا متعادل، فاسد، ضد آمريکايی، ضد يهود، سرخ ، سوسول دموکرات، نازی، جاسوس)متوسل می شوند تا به مخالفی برچسپ بزنند و محکومش کنند و به اين ترتيب توجه عموم را از بحثهای او منحرف سازند و ديگران را از گوش سپردن به حرف هايش بازدارند.

تعميم دادن های غير مسئولانه
افراط گرايان معمولا بر اساس شواهدی اندک يا نا موجود، ادعاها و يا داوری های عام می کنند و تشابه را همانندی می دانند. يعنی آن ها چنين فرض می کنند که چون دو ( يا چند) چيز در برخی جنبه ها مثل هم هستند بايد در همه يا اکثر جنبه هاشان مثل هم باشند! قياس يک شکل خطرناک ِ استدلال است و توان آن برای تحريف و رسيدن به نتايج غلط حتا وقتی ضغرا و کبرای مطلب در اصل درست باشد بسيار زياد است.

دليل ناکافی برای دعاوی
افراط گرايان معمولأ در مورد شواهدی که دعاوی آنها را اثبات می کند خيلی ساده انگار و گيج و منگ اند . برعکس، آن ها معمولأ دوست دارند درگير سفسطه های منطقی، از قبيل " ديروز را ببين و امروز" را درياب شوند( با اين تلقی که واقعه ی قبلی، رويداد بعدی را صرفأ به دليل رابطه ی قبل و بعدی که با هم دارند توضيح می دهد) آن ها معمولأ حرف نتايجی را می زنند که آرزو می کنند و در مورد اهميت اطلاعاتی که تعصبات آنها را تاييد کند مبالغه می کنند و اطلاعاتی که آنها را نقض کند ناديده می گيرند و يا مسخره می کنند.

دفاع از معيارهای دوگانه
افراط گرايان معمولأ در باره ی خودشان به حسب نيات شان، که عمومأ هم آن ها را با صحه ی صدر می نگرند، داوری می کنند ولی درباره ديگران بر حسب اعمالشان، که به نظر آن ها سرتا پا غلط و منحرف است . آن ها دوست دارند که وقتی دم از ايمان می زنند شما حرف شان را بی دليل و مدرک باور کنيد ، اما از شما برای اعتقادات تان دليل و مدرک می خواهند . به علاوه، آن ها معمولأ برای گروه خودشان، به دليل يک موقعيت خاص ، مثلأ زندان رفتن و شکنجه و آزار شدن در گذشته و يا وضعيت نا مساعد فعلی، امتياز ويژه می خواهند .

مخالفان معمولأ مخالفان و منتقدان خود را به چشم دشمن و اشخاص اساسأ شرور می نگرند
دشمنان آن ها چون به اصطلاح آدم های بدی اند، فاقد اخلاق اند، صادق نيستند، دين و ايمان ندارند، حقيرند و بی رحم، و ... با ايشان مخالفت می کنند، و نه صرفأ به اين دليل ساده که جون با آن ها متفاوت اند مسايل را طور ديگری می بينند، و منافعی متضاد دارند و يا شايد حتا اشتباه می کنند!

افراط گرايان معمولأ همه چيز را سياه و يا سفيد می بينند
يعنی، آن ها معمولأ جهان را بر حسب مطلق های نيک و بد می بينند، با آن ها يا عليه آن ها، و هيچ موضع بينابينی و حد وسطی را به رسميت نمی شناسند... همه مسايل درنهايت، مسايل اخلاقی درست يا غلط هستند . شعار آن ها معمولأ اين است "هر که با من نيست، عليه من است"

افراط گرايان در بيشتر موارد مدافع سانسور و سرکوب برای مخالفان و منتقدان خود هستند.
اين دفاع ممکن است مبارزه ی فعال برای دور نگه داشتن مخالفان ومنتقدان از دسترسی به رسانه ها و تريبون های عمومی باشد ، از جمله قرار دادن نام منتقدان و مخالفان در ليست سياه ، ... آن ها حتا ممکن است سعی کنند برخی کتاب ها را از کتاب فروشی ها جمع آوری کنند يا از قفسه های کتابخانه ها حذف کنند؛ ترويج افکار مخالف را با تهديد به انتقام گرفتن منع کنند، سخن گويان منتقد را به دليل داشتن ديدگاه های مزاحم از راديو و تلويزيون ، ِيا برخی مفسران خبری را از مطبوعات برانند. درهرمورد، هدف افراط گرايان، "کنترل اطلاعات" است. ..

افراط گرايان معمولأ هويت خود را بر حسب اين که دشمنان شان چه کسانی هستند، بر حسب اين که از چه کسانی متنفرند و چه کسانی از آن ها متنفرند، تعيين می کنند.!
بر اين اساس، جالب است که آن ها اغلب به طور عاطفی و شايد نا خودآگاه به دشمنان شان، در بيشتر موارد با افراط گرايان از آن سر ِ پيوستار ايدئولوژيک در مبارزه اند، وابسته می شوند. آن ها معمولأ از برخی لحاظ از دشمنان خود تقليد می کنند . گروه های ضد افراط گرا نيز اغلب به عمد رفتاری افراط گرايانه را از اين لحاظ به نمايش می گذارند.

افراط گرايان استاد بحث های مرعوب کننده اند.
يعنی آن ها بحث های خود را به شيوه ای تنظيم می کنند که ديگران را وادار به پذيرفتن فرضيات و نتيجه گيری های خود کنند . آن ها تلويحأ می گويند که مخالفت با آن ها به معنی هم دستِ شيطان شدنيا کمک و پناه دادن به انسان های ناباب است . اين شگرد به آن ها اجازه می دهد که پارامترهای گفتگو و بحث را تعريف کنند، بخش های شبهه آفرين مطلب را درز بگيرند و مخالفان خود را در موضع دفاعی قرار دهند

استفاده گسترده از انواع شعارها و جمله های قالبی که ذهن توده ی هوادار را کور کند
ميان بر زدن در مسايل فکری و استدلالی به منظور ارضاء تعصبات و اجتناب از روبرو شدن با واقعيت ها و بحث های متقابل ِ پر دردسر ، به نظرشان ضروری است.

افراط گرايان اغلب پيامدهای هولناک و فاجعه آميزی برای يک موقعيت يا قصور در دنبال کردن يک مسير پيش بينی می کنند و از اين لحاظ نوعی بحران ذهنی را به نمايش می گذارند.

افراط گرايان اغلب مدعی نوعی اشرافيت گرايی، يعنی برتری اخلاقی يا انواع ديگر برتری .نسبت به ديگران هستند...

برخی افراط گرايان، به ويژه آن هايی که عضو " کيش" ها يا جنبش های مذهبی هستند، مثل مسيحيان انجيلی بنيادگرا، صهيونيست ها، سنت گرايان، اعضای گروه های متعدد عصر واگشت، گريزان از تجدد و گرويده به سنت، و پيروان برخی گوروها، برای اعتقادات و اعمال خود مدعی نوعی منطق فوق طبيعی، رمزگونه، يا الهی هستند اشتياق آن هابه تحميل اراده شان به ديگران، سانسور و يا ساکت کردن مخالفان و منتقدان، و در برخی موارد، فعالانه آزار و شکنجه دادن برخی گروه ها، توسط خداوند از پيش مقرر شده است! اين شگرد با کمال حيرت موثر واقع می شود، زيرا بسياری از مردم، وقتی با اين نوع دعوی روبرو می شوند، از زير سئوال بردن آن اکراه دارند، به اين دليل که فکر می کنند از يک " اعتقاد دينی" سرچشمه می گيرد...

بنابراين، پيش از آن که سرسری روی اسم کسی به عنوان به عنوان " افراط گرا" خط بکشيم وگوش ها و چشم های او را به روی پيام او ببنديم، نگاهی به شواهد او بيندازيم. زيرا ممکن است که او واقعأ يک چيزهايی دستگيرش شده باشد!